Zdania Simple i Continuous w czasie przeszłym - przykłady porównawcze, cz. 2

Wymienna możliwość użycia "czasów" Simple i Continuous może również zmienić kolejność toku wydarzeń.

I was looking (1) at her when she waved (2).

I looked (2) at her when she waved (1).

W pierwszym zdaniu pierwsza wymieniona czynność jest ciągła (Past Continuous), druga zaś krótka i zaistniała podczas wykonywania pierwszej czynności. Czynność ciągła rozpoczyna się w pierwszej kolejności, i dalej podczas jej wykonywania druga, krótsza czynność ma miejsce.

W drugim zdaniu obie czynności są dokonane, a o ich następstwie informuje nas wyraz "when" - "kiedy", czyli "(dopiero wtedy,) kiedy"

Spojrzałem na nią kiedy pomachała. - w związku z czym pomimo że czynność machania jest wymieniona jako pierwsza, wyraz "kiedy" prezentuje nam warunek jej zaistnienia, którym jest czynność wymieniona jako druga. Rzeczywiste zdarzenia są zatem wymienione w odwróconej kolejności. Nie jest to problem gramatyczny a stylistyczny i przekłada się on idealnie na język polski na takich samych zasadach.

Spojrzałam na nią kiedy pomachała. ...bo jak by nie pomachała to bym na nią nie spojrzała. (a skąd wiedziałam że pomachała skoro przedtem na nią nie patrzyłam to już całkowicie inna kwestia, nie podlegająca prostym zasadom językowym ;) )

 

Zdania te równie dobrze mogłoby być odwrócone

 I was looking at her when she waved.

She was waving when I looked at her.

 Rodzaj opisywanej czynności nie ma tutaj wpływu na użyty "czas". Nie ma znaczenia czy patrzenie czy machanie jest zazwyczaj wykonywane dłużej - to użycie odpowiedniego czasu określa długość i następstwa pomiędzy wykonywanymi czynnościami.

W pierwszym zdaniu zaczęłam patrzeć, ona pomachała, widziałam jak machała i przestała, cały czas na nią patrząc; na jak długo po czynności machania na nią patrzyłam nie ma znaczenia. Było to wystarczająco długo żeby w międzyczasie doświadczyć pełne dokonanie czynności machania. "Patrzyłam na nią kiedy pomachała."

W zdaniu odwróconym - tak samo, tyle że czynności wydarzyły się w odwróconej kolejności - ona zaczęła machać, ja na nią spojrzałam (i widziałam że macha, więc musiała zacząć zanim na nią spojrzałam), odwróciłam wzrok zanim przestała machać. "Machała, kiedy na nią spojrzałam."

Identyczne zjawisko ma miejsce kiedy wypowiadamy te zdania w języku polskim, z tą różnicą że w inny sposób modelujemy wypowiedź żeby taki efekt osiągnąć.

was looking-waved do naszego patrzyłam-pomachała

was waving-looked do naszego machała-spojrzałam

W języku polskim różnica pomiędzy czynnością dokonaną a dokonywaną jest często wyrażana za pomocą przedrostków, jak pomachała - machała, lub zmiany formy wyrazu, gdzie nie ma równoważnika, jak spojrzałam - patrzyłam, a nie spojrzałam - jrzałam lub spojrzewałam, jako że takie wyrazy nie istnieją.

W języku angielskim różnica ta jest wyrażona "czasami" Simple i Continuous.

I looked at her when she waved.

She waved when I looked at her.

Jak opisano wyżej, obie czynności są przedstawiane jako dokonane, bez podkreślania ciągłości czy długości ich trwania. Jedyną zmianą jest kolejność występujących wydarzeń - jedno po drugim.